The Beatles

Yn ystod diwedd y 1950au, Lerpwl oedd yr unig le nad oedd neb yn edrych am chwyldro cerddorol. Etto, roedd yng ngwesty'r ddinas ddiwydiannol hwn y ffurfiodd John Lennon grŵp skiffle o'r enw The Quarrymen ym 1956. Lennon, myfyriwr yng Ngholeg Celf Lerpwl, oedd yn ddylanwadedig iawn gan roc 'n' roll Elvis Presley a Buddy Holly. Ar Orffennaf 6, 1957, yn ystod ffair eglwys leol, cyfarfu Paul McCartney. McCartney, dim ond 15 oed ar y pryd, a wnaeth impression ar Lennon gyda'i feistri ar y gitâr a'i allu i deipio un - sgil roedd Lennon ei hun yn ei chwalu. McCartney cafwyd ei wahodd i ymuno â The Quarrymen, ac fe dderbyniwyd.

George Harrison, ffrind i McCartneyo'u dyddiau yn Sefydliad Liverpool, oedd y nesaf i ymuno. Harrison, hyd yn oed iau na McCartney ac eto yn ei arddegau, cafodd ei weld gyda chamdriniaeth gan Lennon. Fodd bynnag, roedd ei ddarlithiad ar fwrdd uchaf bus, lle chwaraeodd "Raunchy," wedi perswadio Lennon o'i sgiliau. Ymunoedd Harrison â'r grŵp yn gynnar ym 1958.

Aeth The Quarrymen trwy sawl newid enw a llu o aelodau cyn setlo ar yr enw eiconig "The Beatles" ym mis Awst 1960. Roedd yr enw yn debyg i fand Buddy Holly, The Crickets, a hefyd chwarae ar eiriau, gan ei bod yn cynnwys y "beat" a oedd yn ganolog i'w cerddoriaeth. Ymunodd Stuart Sutcliffe, ffrind Lennon o'r ysgol gelf, fel y bassydd, a daeth Pete Best yn y drymiwr. Gadawodd y lineup pum aelod hwn am Hamburg, yr Almaen, ym mis Awst 1960 ar gyfer yr hyn a fyddai'r tro cyntaf o sawl cyfnod yn ardal welyau coch y ddinas.

Yn Hamburg, The Beatles fe wnaethant wella eu sgiliau drwy amserlenni anodd, weithiau chwarae am wyth awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos. Roeddent wedi'i gorfodi i amrywiaeth o fathau cerddorol a dylanwadau, gan gynnwys gwaith Little Richard a Chuck Berry. Dechreuodd y band hefyd arbrofi â Preludin, stimulant, i gynnal eu hunain gyda'r amserlen anodd. Roedd yn ystod y cyfnod hwn y maent wedi mabwysiadu'r steil wallt mop-top, dan ddylanwad Astrid Kirchherr, ffotograffydd Almaenig a oedd hefyd wedi bod yn gariad gyda Sutcliffe.

Penderfynodd Stuart Sutcliffe adael y band ym mis Gorffennaf 1961 i ganolbwyntio ar ei astudiaethau celf a'i berthynas â Kirchherr. Gadawodd ei ymadawiad gwacter yn y band, McCartney aeth yn anwes ar ôl cymryd drosodd fel y gitarydd bâs. Dychwelodd The Beatles i Liverpool fel grŵp mwy cydlynol a medrus. Dechreuasant chwarae yn y Cavern Club, lleol a oedd yn dod yn synonim â'u codi i enwogrwydd. Daliodd eu perfformiadau yn y Cavern Club sylw Brian Epstein, perchennog siop recordiau lleol, a welodd potensial yn y band ac a gynigiodd eu rheoli. Ar ôl cyfnod byr o ystyried, llofnododd The Beatles gytundeb rheolaeth gyda Epstein ar Ionawr 24, 1962.

Mae'r dychwelyd sylfaenol cyntaf Epstein ei wneud yn cael ei gwerthu gyda Decca Records ar 1 Ionawr 1962. Er bod yn ôl y cynhyrchydd yn Parlophone Records, mae Decca ei ddelfryddu i ddelfryddu, ac mae'r "grŵpiau gitâr yn mynd i mewn i'r ffordd." Mae'r Epstein yn aros i ddelfryddu, mae'n ddelfryddu i ddelfryddu ar gyfer y grŵp. Mae'r ymgynghoriadau wedi'i ddelfryddu pan fydd George Martin, gwneuthurwr yn Parlophone Records, yn cynnig eu cyfrif. Fodd bynnag, mae'r Martin nid oedd yn cael ei ymgynghori gan Pete Best's drumming ac yn cynnig newid. Ar ôl llawer o ddelfr

Rhyddhawyd sengl gyntaf The Beatles o dan label Parlophone, "Love Me Do," ar Hydref 5, 1962. Er nad oedd yn siartrwr momentol, roedd yn gwneud digon da i gyrraedd rhif 17 ar Siart Senglau'r DU. Roedd y llwyddiant modest yn ddigon i George Martin i'w rhoi sengl arall, "Please Please Me," a ryddhawyd ar Ionawr 11, 1963. Y tro hwn, roedd y derbynfa yn llawer mwy brwd, a chafodd y sengl hedfan i'r brig o siartiau Prydeinig mwyaf. Synnu'r diddordeb cyhoeddus sy'n tyfu, penderfynodd Martin fanteisio ar y momentwm drwy recordio albwm llawn.

Recordiwyd yr albwm "Please Please Me" mewn diwrnod yn unig ar Chwefror 11, 1963. Er gwaethaf y amserlen brys, roedd yr albwm yn llwyddiant beirniadol a masnachol, gan gyrraedd y brig yng ngartref yr Albymau UK lle roedd yn aros am 30 wythnos yn olynol. Roedd yr albwm yn cynnwys traciau fel "I Saw Her Standing There" a "Twist and Shout," a oedd yn arddangos hyfedredd y band, gan symud yn hawdd o roc 'n' roll i baladau swynol.

Erbyn canol 1963, roedd y term "Beatlemania" wedi mynd i mewn i'r lexicon cyhoeddus. The Beatles oedd bellach nid yn unig band; roeddent yn ddigwyddiad diwylliannol. Roedd eu cyngherddau yn aml yn cael eu boddi allan gan sgrechian eu hoffeiriaid, ac roedd eu ymddangosiadau cyhoeddus yn troi'n digwyddiadau anhrefnus. Roedd y wasg Brydeinig yn dilyn eu symudiadau, ac roedd eu ffasiwn - yn enwedig eu torfeydd "mop-top" - yn symbol o gwrthryfel ieuenctid.

Nid oedd dylanwad The Beatles yn gyfyngedig i'r DU. Dechreuodd eu cerddoriaeth groesi'r Iwerydd, yn wreiddiol heb eu presenoldeb corfforol. Dechreuodd sioeau teledu Americanaidd ddarlledu caneuon The Beatles, a chynhwysodd orsafoedd radio hwynt yn eu rhestrau chwarae. Fodd bynnag, roedd eu ymddangosiad ar "The Ed Sullivan Show" ar Chwefror 9, 1964, yn nodi dechrau swyddogol y British Invasion yn Unol Daleithiau America. Gwyliodd tua 73 miliwn o Americanwyr, gan wneud hynny un o'r digwyddiadau teledu a wylwyd fwyaf ar y pryd.

Roedd eu sengl gyntaf yn U.S., "I Want to Hold Your Hand," eisoes wedi cyrraedd y safle rhif un ar y siart Billboard Hot 100 cyn eu ymddangosiad ar y sioe, ac roedd yn aros yno am saith wythnos yn olynol. Roedd The Beatles wedi cyflawni'r hyn nad oedd unrhyw weithred Brydeinig arall wedi'i wneud o'r blaen: roedd wedi concro America.

Yn y misoedd dilynol, aeth The Beatles ar eu taith ryngwladol gyntaf, gan gynnwys gwledydd fel Sweden, Awstralia, a Seland Newydd. Rhyddhaodd eu trydydd albwm stiwdio, "A Hard Day's Night," ym mis Gorffennaf 1964, a wasanaethai fel saintrac ar gyfer eu ffilm gyntaf o'r un enw. Roedd yr albwm yn wahanol i'w gweithiau cynharach, gan gynnwys cyfansoddiadau gwreiddiol gan Lennon a McCartney, a derbyniodd clod eang am ei dechnegau arloesol, gan gynnwys defnyddio gitâr dwy ddeuddeg-linyn yn y trac teitl.

Caeodd The Beatles 1964 gyda rhyddhau "Beatles for Sale" ym mis Rhagfyr. Roedd yr albwm yn cynnwys hits fel "Eight Days a Week" a "I'm a Loser," ac roedd yn adlewyrchu sophistigeiddio cerddorol a dyfnder geiriau'r band yn tyfu. Fodd bynnag, roedd hefyd yn awgrymu'r llwyr a'r straen a ddaeth â theithio cyson a chraffu cyhoeddus. Awgrymodd y ton tywyll yr albwm, a gafodd ei gynrychioli mewn traciau fel "No Reply" a "I'm a Loser," newid yn cerddoriaeth The Beatles, gan osod y llwyfan ar gyfer gweithiau mwy arbrofol a fyddai'n dilyn.

Nododd y flwyddyn 1965 drobwynt sylweddol i The Beatles, yn gerddorol a phersonol. Roedd rhyddhau "Help!" ym mis Awst 1965 yn fwy na albwm siart-torri arall; roedd yn awgrym o arddull gerddorol newydd y band a dyfnder thematig. Roedd caneuon fel "Yesterday," McCartneyllais gyda chwarterawd llinynol, a "Ticket to Ride," gyda'i lofnod amser anarferol, yn arddangos band sy'n fodlon rhoi'r gorau i ffiniau cerddoriaeth boblogaidd.

Roedd arbrofi'r Beatles yn cynnwys mwy na'r stiwdio recordio. Yn ystod eu taith yn U.S. ym mis Awst 1965, chwaraeodd y band i gynulleidfa record-eang o 55,600 o bobl yn Shea Stadium yn Efrog Newydd. Roedd y concert yn ddigwyddiad nodedig, yn gosod safonau newydd ar gyfer perfformiadau cerddorol byw a thechnoleg chwyrnu. Fodd bynnag, roedd maint y torf yn gwneud y band bron yn anghlyw, gan eu harwain i gwestiynu dilysrwydd eu perfformiadau byw.

Ym mis Rhagfyr 1965, rhyddhaodd The Beatles "Rubber Soul," albwm a nododd ymadawiad clir o'u gweithiau pop-cyntaf. Dan ddylanwad cerddoriaeth roc gwerin a'r diwylliant gwrthrychus sy'n tyfu, roedd yr albwm yn cynnwys geiriau myfyriol a chynlluniau cerddorol cymhleth. Roedd caneuon fel "Norwegian Wood," a ddefnyddiodd y sitar, offeryn traddodiadol Indiaidd, a "In My Life," gyda geiriau emosiynol a solo allweddellau baróc, yn dystiolaeth o dwf artistig y band.

Cyrhaeddodd parodrwydd The Beatles i arbrofi eu uchafbwynt gyda rhyddhau "Revolver" ym mis Awst 1966. Roedd yr albwm yn daith o ddewrder cerddorol, gan ddefnyddio technegau fel loopiau tape, recordiadau ôl-i-ffront, a newidiadau varispeed. Defnyddiodd traciau fel "Eleanor Rigby" quartet llinellau deubel heb offerynnau roc traddodiadol, tra bod "Tomorrow Never Knows" yn cynnwys sain avant-garde, electronig. Gwnaeth y stîl eclecig yr albwm ef un o'r recordiadau mwyaf dylanwadol yn hanes cerddoriaeth boblogaidd.

Fodd bynnag, daeth uchelgais artistig y band at gost. Roedd teithio wedi dod yn fwyfwy anodd, yn gorfforol ac yn emosiynol. Roedd y aelodau hefyd yn wynebu cefnogaeth am eu golwg amlwg. Sylwad dadleuol Lennon fod The Beatles "yn fwy poblogaidd na Iesu" a arweiniodd at losgi cyhoeddus o'u recordiau mewn rhai rhannau o'r Unol Daleithiau. Yn ystod y trwbwl hwn, gwneud y band penderfyniad sylweddol: eu cyngherdd yn Candlestick Park yn San Francisco ar Awst 29, 1966, fyddai eu perfformiad byw masnachol olaf.

Rhydd o ofynion teithio, canolbwyntiodd The Beatles ar eu gwaith stiwdio yn gyfan gwbl. Y canlyniad oedd "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band," a ryddhawyd ym mis Mai 1967. Roedd yr albwm yn feistriwaith gysyniadol, gan gyfuno amrywiaeth eang o genres cerddorol a thechnegau recordio. Roedd caneuon fel "Lucy in the Sky with Diamonds" a "A Day in the Life" yn newydd sylweddol, yn nhermau cynnwys geiriau a gwerth cynhyrchu. Daeth celf y glawr albwm, sy'n cynnwys collage o bobl hanesyddol a diwylliannol, yn cynrychioliad eiconig o aesthetig seicadelig yr oes.

Roedd "Sgt. Pepper" wedi'i ddilyn gan y "Magical Mystery Tour" EP a ffilm, ac yna'r "White Album" ym 1968, pob un yn pwysig mewn cyfeiriadau gwahanol - o seicedelia hwyrol i unigolyddiaeth eclecig. Roedd y olaf yn albwm deuol a oedd yn arddangos tueddiadau cerddorol penodol pob aelod, o "Yer Blues" garw Lennon i "While My Guitar Gently Weeps" ysbrydol Harrison, gan gynnwys Eric Clapton.

Roedd y flwyddyn 1969 yn llawn o deimladau tensiwn ar gyfer The Beatles. Er gwaethaf y clod beirniadol am eu albymau blaenorol, roedd anghydfodau mewnol yn dod yn fwyfwy amlwg. Roedd y aelodau band wedi datblygu cyfeiriadau cerddorol a diddordebau personol gwahanol, a oedd yn cael eu hadlewyrchu yn eu sesiynau recordio. Daeth y prosiect "Let It Be," a gynlluniwyd yn wreiddiol fel ymdrech i gipio eu egni perfformio byw cynnar, yn symbol o'u anghydfod. Dangosodd ffootage o'r sesiynau recordio straen weledol ymhlith y aelodau, a roedd anghydfodau yn aml.

Yn ystod y tensiwn, llwyddodd The Beatles i gynhyrchu "Abbey Road" ym mis Medi 1969, albwm y mae llawer yn ei ystyried eu gwaith gorau. Roedd yr albwm yn cynnwys traciau fel "Come Together," cyfansoddiad bluesy Lennon, a "Something," cân Harrison a dderbyniodd clod eang. Roedd ochr ail yr albwm yn cynnwys medli o gyfansoddiadau byr, wedi'u gwehyddu yn ddioed, gan gyrraedd "The End," epitaff addas ar gyfer gyrfa'r band.

Erbyn cynnar 1970, roedd hi'n glir bod The Beatles yn symud mewn cyfeiriadau gwahanol. McCartney roedd yn gweithio ar albwm solo, roedd Lennon eisoes wedi rhyddhau albymau arbrofol gyda Yoko Ono, roedd Harrison yn ddwfn wedi'i ymwneud â ysbrydoldeb a cherddoriaeth Indiaidd, a roedd Starr wedi dechrau gyrfa actio. Ar Ebrill 10, 1970, McCartney Cyhoeddodd y wasg ryddhau o'r Beatles, gan arwyddo diwedd y band.

Rhyddhawyd albwm "Let It Be" gyda ffilm ddogfen, yn y pen draw ym mis Mai 1970, gan wasanaethu fel tystiolaeth ôl-marwol i etifeddiaeth The Beatles. Roedd yr albwm yn cynnwys traciau fel "Let It Be" a "The Long and Winding Road," a daethant yn glasuron momentol, ond roedd y ton cyffredinol yn un o felancthi a therfynol.

Yn y blynyddoedd wedi eu rhwyg, dilynodd pob aelod gyrfa unigol gyda graddau amrywiol o lwyddiant. Cafodd Lennon ei ladd yn drasig y tu allan i'w fflat yn Efrog Newydd ym 1980, ond parhaodd ei gerddoriaeth i ysbrydoli cenedlaethau. Bu farw Harrison ym 2001 ar ôl brwydr â chanser, gan adael y tu ôl catalog gerddorol cyfoethog a oedd yn cynnwys gwaith unigol a chydfeydd. McCartney ac Starr yn parhau i berfformio a recordio cerddoriaeth, yn aml yn talu teyrnged i'w amser fel Beatles.

Mae dylanwad The Beatles ar gerddoriaeth boblogaidd a diwylliant yn anmesuradwy, ac mae eu hetifeddiaeth yn parhau i dyfu. Yn 1995, aelodau sy'n dal i fyw McCartney, Harrison, a Starr ail-ymuno i weithio ar "The Beatles Anthology," cyfres ddogfen a gydfanwyd â set o dri albwm deuol yn cynnwys cân heb eu rhyddhau a recordiadau byw. Un o'r traciau mwyaf nodedig o'r prosiect hwn oedd "Now and Then," hefyd yn cael ei alw'n "I'm Looking Through You." Roedd y gân yn seiliedig ar demo anghyflawn Lennon a recordiwyd ym 1978. McCartney ac ychwanegodd Harrison leisiau a chynhyrchu newydd at recordiad gwreiddiol Lennon, gan greu cân newydd The Beatles flynyddoedd ar ôl eu rhwyg. Cafodd rhyddhau "Now and Then" adolygiadau cymysg. Tra bod rhai ffans yn gwerthfawrogi'r ymdrech i greu trac newydd The Beatles, roedd eraill yn teimlo bod ganddo ddifeth o gemistry organig a oedd yn diffinio gweithiau gorau'r band.

Symud ymlaen i 2023, y fersiwn newydd o "Now and Then" gyda'r pedwar aelod gwreiddiol The Beatles wedi'i alluogi gan AI yw wedi'i drefnu ar gyfer rhyddhau ar Tachwedd 2. Bydd ffilm ddogfen 12-munud o'r enw "Now And Then – The Last Beatles Song," yn premiere ar Tachwedd 1 ar sianel YouTube The Beatles. Bydd y ffilm yn cynnwys ffootage a sylwadau arbennig gan Paul McCartney, Ringo Starr, George Harrison, Sean Ono Lennon, a Peter Jackson.

Mae'r Beatles yn rym diwylliannol a drosglwyddodd genre cerddorol a ffiniau daearyddol. O'u cychwynion humyl yn Lerpwl i'w codiad meteorig i enwogion byd-eang, roedd eu taith yn nodweddiadol o esblygiad parhaol a chyfnodau newydd. Nid yw eu heffaith yn gyfyngedig i'r recordiau a werthwyd neu'r wobrwyon a enillwyd; mae'n gorwedd yn eu gallu i ysbrydoli ac i ddylanwadu, ansawdd sy'n sicrhau eu perthynas parhaol.